Zasady zgłaszania pod ochronę pomników przyrody.
1. Art. 28. Ustawy o ochronie przyrody "Pomnikami przyrody są pojedyncze twory przyrody żywej i nieożywionej lub ich skupienia o szczególnej wartości naukowej, kulturowej, historyczno pamiątkowej i krajobrazowej oraz odznaczające się indywidualnymi cechami, wyróżniającymi je wśród innych tworów, w szczególności sędziwe i okazałych rozmiarów drzewa i krzewy gatunków rodzimych lub obcych, źródła wodospady, wywierzyska, skałki, jary, głazy narzutowe, jaskinie".
2. Art. 32. "Wprowadzenie form ochrony przyrody, o których mowa (....) [wyżej], następuje w drodze rozporządzenia wojewody, który określa nazwę obszaru lub obiektu, jego położenie, w miarę potrzeb otulinę oraz zakazy dla nich właściwe ....... ".
Tyle formalności z poziomu ustawy. Praktycznie należy:
1. Wypełnić formularz zgłoszenia pomnika przyrody (wzór w załączeniu), lub napisać zgłoszenie odręcznie.
2. Wykonać fotografię obiektu, najlepiej pokazującej cała drzewo i zbliżenie pokazujące pień i pierwsze konary najlepiej na tle przedmiotu o zdefiniowanej długości.
3. Wskazać na mapie 1:10000 lub 1:25000 i ew. dodatkowo wykonać szkic położenia obiektu.
4. Powyższe "papiery" należy przesłać do wysłania do Wojewódzkiego Konserwatora Przyrody, Mazowiecki Urząd Wojewódzki, Plac Bankowy 3/5 00-950 Warszawa. Sprawy prowadzi pani Broś.
5. Z przyjemnością przyjmiemy w Klubie Ekologicznym informację o zgłoszeniu wniosku w celu monitorowania sprawy.
6. Po uznaniu zgłoszonego obiektu za pomnik przyrody, obiekt ten wpisany zostanie do rejestru w Urzędzie Powiatowym.
Kryteria uznania za obiekt chroniony.
Kryteria nie są precyzyjne. Uwzględnia się wymiary tj. głównie obwód w tzw pierśnicy tj na wysokości 130 cm od gruntu na którym rośnie obiekt i stan zdrowotny.
ˇ Stan zdrowotny ocenia się wg skali Pacyniaka i Smólskiego stosowanej do określenia stanu zdrowotnego pomników przyrody:
1 - drzewo zdrowe bez ubytków i obecności szkodników,
2 - drzewo z częściowo obumierającymi cieńszymi gałązkami w
wierzchołkowej partii korony, z pojedynczymi szkodnikami,
3 - drzewo mające w 50% obumarłą koronę lub pień, w znacznym
stopniu zaatakowane przez szkodniki,
4 - drzewo mające w 70% obumarłą koronę lub pień, z dużymi
ubytkami w tkance drzewnej,
5 - drzewo mające w 70% obumarłą koronę lub pień z licznymi
dziuplami oraz martwe
Orientacyjne wymiary drzew (obwód w cm na wysokości 1,3 m. nad ziemią), kwalifikujące je do ochrony w Polsce.wg mat. Nadl.Drewnica.
|
Gatunek drzewa |
Obecnie obowiązuje w lasach |
Poza lasami wg propozycji P.Rucińskiego (1998 r.) |
|
Dąb bezszypułkowy |
310 |
300 |
|
Dąb szypułkowy |
380 |
300 |
|
Grab |
200 |
200 |
|
Jabłoń |
100 |
200 |
|
Jałowiec |
- |
75 |
|
Kasztanowiec |
|
300 |
|
Klon zwyczajny |
220 |
225 |
|
Lipy |
310 |
300 |
|
Magnolia |
- |
150 |
|
Modrzew |
310 |
250 |
|
Olsza |
- |
225 |
|
Orzech |
- |
200 |
|
Sosna zwyczajna |
310 |
- |
|
Świerk |
310 |
275 |
|
Topola biała |
380 |
400 |
|
Topola czarna i podobne |
380 |
400 |
|
Topola osika |
220 |
200 |
|
Wierzba biała i krucha |
310 |
300 |
Opracowanie: Klub Ekologiczny Wyszków 2002