Na mapie północno-wschodniego Mazowsza istnieją miejsca, których czasy świetności dawno minęły a wszelkie oznaki niegdysiejszej wielkości zmyła nieprzejednana woda rzeki Bug. Miejsca, o których potędze i wielkości świadczą tylko fragmenty pejzażu, lub przygniecione, często domorosłą architekturą, ornamenty prawdziwej przeszłości. Pochylone przez czas wiejskie chałupy, zagubione na polnych traktach krzyże, odległe uroczyska i dawne miejsca kultu. Wszystko to znika powoli z topografii tej części Mazowsza, istniejąc jedynie w miejscowych gawędach wymierających już bajarzy. Perła dawnych dziejów: Kamieńczyk i Brańszczyk, w minionych stuleciach dwie najważniejsze osady mazowieckich flisaków, to miejsca tuż obok nas, jednak wymarłe i zapomniane. I Wyszków, prężnie żyjący do dziś, lecz nie za sprawą historii a infrastruktury i spraw socjalnych. W Wyszkowie nad Bugiem, będącym niegdyś letnią rezydencją biskupów płockich, istnieje obelisk biskupa płockiego i wrocławskiego, najmłodszego syna Zygmunta III Wazy-Karola Ferdynanda Wazy. Biskup przebywał w Wyszkowie bardzo często. W otoczeniu soczystej zieleni, wsłuchany w szum potężnego Bugu, w 1655 dożył ostatnich chwil swojego życia.

Pomnik Wazów- zaprojektowany przez wybitnego Giovanniego Battistę Gisleniego, jest drugim pod względem wieku w Polsce. Tuż po Kolumnie Zygmunta w Warszawie.

"Wykonany z czerwonego marmuru, niedawno odrestaurowany(1993 r.) jest dziś ozdobą Wyszkowa. I pamiątką czasów, po których nie pozostało prawie nic w tym mieście. Niepozorny, stojący dziś na skraju blokowiskowej zabudowy, mało komu kojarzy się ze świetnością staropolskich czasów"-pisze o nim Zdzisław Skrok w swojej książce "Mazowsze Nieznane" (Warszawa, 1999).

Daria Galant-Nortman

Fragment pochodzi ze wstępu do projektu graficznego autorstwa Piotra Karszni, pt: "Nadbużańskie skarby. Okolice Wyszkowa"

(Powrót do "Warto zobaczyć")