Rezerwaty krajobrazowe to ten rodzaj rezerwatów, który chroni najciekawsze układy przestrzenno - krajobrazowe. Gdy obiektem ochrony są zbiorowiska nieleśne, występujące w bardzo zróżnicowanej rzeźbie terenu, to takie rezerwaty należą do bardzo rzadkich w skali kraju. Między Mostówką a Lucynowem w powiecie wyszkowskim, rozciąga się kompleks wydm porośniętych murawami psamofilnymi, wrzosowiskami oraz różnymi zbiorowiskami borowymi. Różnica wysokości względnych osiąga 25,6 m. Pożar, który tu był niedawno zniszczył sporą część lasów. Jednocześnie spowodował bardzo silną ekspansję gatunku chronionego - mącznicy lekarskiej (Arctostaphyllos uva - ursi). Płaty wrzosowisk mącznicowych zajmują na tym terenie brdzo duży obszar. Jako gatunek częściowo chroniony i pozyskiwany do celów zielarskich, w Polsce jego areał bardzo się kurczy. Stanowisko między Mostówką i Lucynowem można zaliczyć do największych stanowisk w Polsce. Większych nawet, od stanowiska podawanego przez Fijałkowskiego i Górskiego (1968) z okolic Zaklikowa w woj. lubelskim.

Na omawianym terenie obok wrzosowisk mącznicowych występują także murawy szczotlichowe, wrzosowiska oraz zróżnicowane troficzne zbiorowiska borowe. Mamy więc do czynienia z całą serią sukcesją od pionierskiego zbiorowiska nieleśnego do zbiorowiska klimaksowego (borów). Myślę, że znalezienie takich układów ekologicznych jest czymś niepowtarzalnym i stało się przyczyną badań nad ochroną tego obiektu.

Flora

Flora projektowanego rezerwatu liczy 348 gatunków roślin naczyniowych. W grupie tej znalazło się 8 gatunków objętych ochroną ścisłą oraz 7 gatunków objętych ochroną częściową. W grupie gatunków objętych ochroną częściową w wykazie znalazł się tylko jeden porost - płucnica islandzka Cetraria islandica. Wszystkie inne porosty objęte ochroną wymagają dokładnego oznaczenia. Na uwagę zasługuje bogate stanowisko kukułki plamistej - storczyka plamistego Dactylorhiza maculata, która w Polsce środkowo - wschodniej, na na wilgotnym wrzosowisku jest wielką rzadkością. Niezatarte wrażenie pozostawia także duży płat białego goździka piaskowego Dianthus arenarius wśród płożącej się jasno zielonej mącznicy i innych gatunków murawowych. Najważniejszym walorem projektowanego rezerwatu jest mącznica lakarska Arctostaphyllos uva - ursi. Płaty jej często osiągają wielkość 100 - 200 m2. W zestawieniu z żółto kwitnącym janowcem barwierskim Genista tinctoria stwarza niepowtarzalne wrażenie.

Z 29 gatunków rzadkich regionalnie na podkreślenie zasługuje obecność narecznicy grzebieniastej Dryopteris cristata, łyszczca baldachogronowego Gypsophila fastigiata, jastrzębca łąkowego Hieracium caespitosum, okrzynu łąkowego Laserpitiom prutenicum oraz gatunków związanych z uprawami polnymi stokłosy polnej Bromus arvensia, stokłosy żytniej Bromus secalinus, dziurawca rozesłanego Hypericum humifusum, bebłka błotnego Peplis portula i chroszcza nagołodygowego Teesdalea nudica ulis. Na badanym terenie stwierdzono obecność 9 paprotników, 30 gatunków drzew i krzewów oraz 270 roślin zielnych (jednorocznych, dwuletnich i bylin).

tekst z Opracowanie przyrodnicze projektowanego rezerwatu przyrody "Wrzosowiska Męcznicowe na Wydmach Lucynowsko - Mostowieckich koło Wyszkowa" M.T.Ciosek maj - lipiec 2001

(Powrót do "Zasoby środowiska")